Wielu pracowników zastanawia się, co dokładnie widzi pracodawca na ich zwolnieniu lekarskim, zwłaszcza w kontekście wrażliwych danych medycznych. Ten artykuł ma na celu rozwiać wszelkie wątpliwości i jasno wyjaśnić, jakie informacje o Twoim e-ZLA są dostępne dla pracodawcy, a jakie pozostają ściśle poufne. Dowiesz się, dlaczego kod choroby jest chroniony i jak system PUE ZUS zabezpiecza Twoją prywatność, zapewniając spokój ducha.
Pracodawca nie widzi kodu ICD-10 na zwolnieniu lekarskim co naprawdę wie o Twojej chorobie?
- Pracodawca nie ma wglądu w numer statystyczny choroby (kod ICD-10) na e-ZLA, ponieważ jest to informacja wrażliwa objęta tajemnicą lekarską.
- Widzi jedynie podstawowe dane, takie jak okres niezdolności do pracy, dane pracownika, wskazania lekarskie (czy chory może chodzić) oraz dane lekarza.
- Pracodawca może zobaczyć kod literowy zwolnienia (np. B dla ciąży, D dla gruźlicy, A dla tej samej choroby po przerwie), jeśli został on podany.
- System e-ZLA został zaprojektowany tak, aby chronić prywatność pracownika i zapobiegać dyskryminacji ze względu na stan zdrowia.
- Informacje o kodzie ICD-10 są przekazywane bezpośrednio z systemu gabinetowego lekarza do ZUS, z pominięciem pracodawcy.
Co pracodawca widzi na zwolnieniu lekarskim i jak chronione są Twoje dane?
Kiedy lekarz wystawia elektroniczne zwolnienie lekarskie (e-ZLA), trafia ono automatycznie do systemu ZUS, a następnie jest udostępniane pracodawcy na jego profilu PUE ZUS. Ważne jest, aby zrozumieć, że pracodawca widzi tylko ograniczony zakres informacji, niezbędny do celów kadrowo-płacowych. Do tych danych należą:
- Dane pracownika: Imię, nazwisko, PESEL.
- Okres niezdolności do pracy: Data rozpoczęcia i zakończenia zwolnienia.
- Wskazania lekarskie: Informacja, czy chory może chodzić (kod 1) czy musi leżeć (kod 2). Jest to kluczowe dla pracodawcy, aby wiedzieć, czy pracownik może wychodzić z domu, np. na wizyty kontrolne.
- Dane lekarza wystawiającego zwolnienie: Imię, nazwisko, numer prawa wykonywania zawodu.
- Kod literowy zwolnienia: Jeśli został podany, np. B (ciąża), D (gruźlica), A (ta sama choroba po przerwie).
Kluczową kwestią, która często budzi obawy, jest numer statystyczny choroby, czyli kod ICD-10. Chcę wyraźnie podkreślić, że informacja o kodzie ICD-10 jest objęta tajemnicą lekarską i jest przekazywana wyłącznie do ZUS. Pracodawca nie ma do niej dostępu i nie widzi jej na swoim profilu PUE ZUS. To rozróżnienie jest fundamentalne dla ochrony Twojej prywatności.
Dlaczego numer statystyczny choroby jest ukryty przed pracodawcą? Celem tego rozwiązania jest przede wszystkim ochrona prywatności pracownika i zapobieganie potencjalnej dyskryminacji ze względu na stan zdrowia. Moim zdaniem, jest to kluczowa zasada, która przyświecała twórcom systemu e-ZLA. Pracodawca nie musi wiedzieć, na jaką konkretnie chorobę cierpisz, aby prawidłowo rozliczyć Twoje świadczenie chorobowe. Wiedza o diagnozie mogłaby prowadzić do nieuzasadnionych uprzedzeń lub trudności w powrocie do pracy, co jest absolutnie niedopuszczalne.
Kody na zwolnieniu lekarskim co oznaczają i kto je widzi?
Jak już wspomniałam, numer statystyczny choroby (ICD-10) jest całkowicie niewidoczny dla pracodawcy. Jest to informacja wrażliwa, objęta tajemnicą lekarską i trafia wyłącznie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednakże, na zwolnieniu lekarskim mogą pojawić się również kody literowe, które pracodawca już widzi. Oto ich znaczenia:
- Kod A: Oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed przerwą. Jest to istotne dla ZUS przy ustalaniu okresu zasiłkowego.
- Kod B: Oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży. Pracownica w ciąży ma prawo do 100% wynagrodzenia/zasiłku chorobowego.
- Kod C: Oznacza niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu. W takim przypadku pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie ani zasiłek chorobowy za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy.
- Kod D: Oznacza niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą. Okres zasiłkowy jest dłuższy w przypadku tej choroby.
- Kod E: Oznacza niezdolność do pracy spowodowaną chorobą zawodową. W tym przypadku również przysługuje 100% wynagrodzenia/zasiłku chorobowego.
Te kody literowe, choć informują o pewnych okolicznościach zwolnienia, nie ujawniają konkretnej diagnozy. Są one ważne dla pracodawcy i ZUS w kontekście prawidłowego naliczania świadczeń i zarządzania czasem pracy. Podstawy prawne ochrony danych medycznych pracownika są zakorzenione w przepisach dotyczących ochrony danych osobowych (RODO) oraz w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wprowadzenie e-ZLA od 1 grudnia 2018 roku zautomatyzowało proces przesyłania zwolnień, ale co najważniejsze, nie zmieniło fundamentalnej zasady ochrony danych medycznych pracownika. Wręcz przeciwnie, system elektroniczny, w mojej ocenie, jeszcze lepiej zabezpiecza te informacje, eliminując ryzyko przypadkowego ujawnienia.
Ochrona prywatności pracownika w systemie e-ZLA
Rozumiem, że kwestia prywatności danych medycznych jest dla wielu osób niezwykle ważna i budzi uzasadnione obawy. Dlatego chcę ponownie zapewnić, że system e-ZLA jest zaprojektowany z myślą o maksymalnej ochronie wrażliwych danych medycznych. Automatyzacja procesu nie tylko nie narusza zasady poufności, ale wręcz ją wzmacnia, minimalizując ludzki czynnik w obiegu informacji o diagnozie. System PUE ZUS jest skonstruowany w taki sposób, aby te wrażliwe dane były dostępne wyłącznie dla uprawnionych organów, czyli ZUS.
Najczęstsze wątpliwości pracowników dotyczące wglądu pracodawcy w L4 zawsze dotyczą kodu ICD-10. Moja odpowiedź jest zawsze ta sama: kod ICD-10 jest dla pracodawcy niewidoczny. Nie ma od tej reguły wyjątków w kontekście samego zwolnienia lekarskiego. Pracodawca nie ma prawa żądać od Ciebie ujawnienia diagnozy, a Ty nie masz obowiązku jej podawać. Informacje o stanie zdrowia pracownika mogą być udostępnione pracodawcy jedynie w ściśle określonych sytuacjach, na przykład za Twoją wyraźną zgodą lub w ramach badań medycyny pracy, które mają na celu ocenę zdolności do wykonywania określonego zawodu. Jednakże, nigdy nie następuje to poprzez ujawnienie kodu ICD-10 na zwolnieniu lekarskim.Co zrobić w przypadku naruszenia tajemnicy lekarskiej?
Mimo że system e-ZLA jest dobrze zabezpieczony, zawsze warto wiedzieć, jakie masz prawa i gdzie szukać pomocy w przypadku podejrzenia naruszenia tajemnicy lekarskiej lub innych przepisów dotyczących ochrony danych medycznych. Jeśli masz jakiekolwiek obawy, że Twoje wrażliwe dane medyczne zostały ujawnione bez Twojej zgody, możesz:
- Skontaktować się z Urzędem Ochrony Danych Osobowych (UODO): Jest to organ nadzorczy odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów RODO. Możesz złożyć skargę, jeśli uważasz, że Twoje dane zostały przetworzone niezgodnie z prawem.
- Zgłosić sprawę do Okręgowej Izby Lekarskiej: Jeśli naruszenie dotyczyło lekarza, izba lekarska może podjąć działania dyscyplinarne.
- Skonsultować się z prawnikiem: W przypadku poważnych naruszeń, które mogły spowodować szkodę, warto rozważyć kroki prawne.
Warto również pamiętać o roli ZUS i Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). ZUS nadzoruje prawidłowość wystawiania zwolnień lekarskich i przetwarzania danych w systemie e-ZLA. PIP natomiast dba o przestrzeganie praw pracowniczych, w tym tych związanych z ochroną danych osobowych w miejscu pracy. Obie instytucje odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu poufności informacji i przestrzeganiu przepisów, co dodatkowo wzmacnia Twoją pozycję jako pracownika.
